Zawartość Paktu Ribbentrop – Mołotow

23 sierpnia 1939 roku o godzinie 3.30 (w nocy) odbyła się rozmowa pomiędzy Ministrem Spraw Zagranicznych Wiaczesławem Mołotowem a jego niemieckim odpowiednikiem Joachimem von Ribbentropem. Spotkanie miało charakter zawarcia paktu o nieagresji pomiędzy III Rzeszą Niemiecką a Rosją Radziecką. Rozmowa toczyła się w obecności Józefa Stalina i niemieckiego ambasadora Schulenburga (który w 1941 roku wręczył W. Mołotowowi wypowiedzenie wojny przez Niemcy).

KOMENTARZ: Jest rzeczą niesłychaną, że podział Europy dokonał się praktycznie na jednej kartce papieru. Ten dokument przesądził losy Polski oraz jej ówczesnej suwerenności. Właściwie o losach naszego kraju przesądziła słynna mowa Józefa Becka o „honorze” wygłoszona w Sejmie RP 5 maja 1939 roku. Był to moment kulminacyjny w stosunkach niemiecko – polskich.

Dodatkowo do paktu o nieagresji dołączono tajny protokół, który dotyczył stref wpływów w Europie Wschodniej. Treść ich jest następująca:

  1. W razie przeobrażeń terytorialnych i politycznych w okręgach, należących do państw bałtyckich (Finlandia, Estonia, Łotwa, Litwa) północna linia Litwy będzie linią dzielącą strefy wpływów Niemiec i ZSRR. W związku z tym obydwie strony uznały zainteresowanie Litwy rejonem Wilna.
  2. W razie przeobrażeń terytorialnych i politycznych w okręgach, należących do Państwa Polskiego strefy wpływów Niemiec i ZSRR zostaną rozgraniczone w przybliżeniu wzdłuż linii rzek Narew, Wisła, San. Kwestia tego, czy pożądane jest w interesie obu stron zachowanie niepodległości Państwa Polskiego, oraz kwestie granic takiego państwa zostanie ostatecznie rozwiązana jedynie przez bieg przyszłych wydarzeń politycznych…
  3. Co dotyczy Europy Południowo – Wschodniej Strona Radziecka wskazała na swe zainteresowanie Besarabią. Strona Niemiecka oświadczyła jasno, że całkowicie nie jest zainteresowana pod względem politycznym tymi terytoriami.

KOMENTARZ: Z postanowień stref wpływów można wywnioskować kilka kwestii. Pierwsza jest taka, że Litwa otrzymała miasto Wilno (należące do Państwa Polskiego) od Joachima von Ribbentropa. Kwestia druga to wyraźnie naznaczona granica stref wpływów pomiędzy agresorami. Kwestia trzecia była między innymi powodem agresji Niemiec na ZSRR w 1941 roku (Plan Barbarossa). To właśnie w słynnym stenogramie Adolf Hitler wymagał od Wiaczesława Mołotowa aby Besarabia należała do strefy wpływów niemieckich. Besarabia (obecnie część Mołdawii i Ukrainy) była terenem roponośnym i strategicznym z punku widzenia geopolityki.

Źródło: Dokumenty i materiały dotyczące stosunków radziecko-niemieckich w okresie od kwietnia 1939 r. do lipca 1941 r., 1990, Białe Plamy ZSRR-NIEMCY 1939-1941, Wilno: Wydawnictwo „Mokslas” and „ASR-HIT”.

Więcej
artykułów