Rudolf Kjellen – twórca geopolityki

Rudolf Kjellen twórca pojęcia „geopolityka”. Rudolf Kjellen to jedna z najwybitniejszych postaci, która była świetnym analitykiem o zdolnościach prognostycznych. Autor w roku 1901 w swoim artykule „Polityka jako nauka” postulował o to, aby upowszechnić stosowanie terminu „geopolityka” w analizach aktywności politycznych. Najsłynniejszym dziełem tego szwedzkiego naukowca była książka wydana w 1916 roku pod tytułem „Państwo jako forma życia”. Geopolityk uważał, że w stosunkach międzynarodowych dominującą rolę odgrywają państwa oraz porównywał on państwo do żywego organizmu.

Był również zwolennikiem wielosystemowych metod analitycznych, które nie ograniczały się wyłącznie do samej polityki zagranicznej. Tymi wielosystemowymi analizami były kwestie gospodarcze, społeczne, demograficzne, natomiast samą geopolitykę definiował jako naukę o państwie w przestrzennym zjawisku. Rudolf Kjellen uważał, że analiza geopolityczna powinna obejmować perspektywę historyczną państwa w stosunku do innych podmiotów na arenie międzynarodowej. Zalecał on analizę morfologiczną (granice państwa), zaludnienia czy usytuowania w przestrzeni geograficzno – politycznej. Geopolityk przywiązywał również wagę do prestiżu międzynarodowego, który był odbiciem ambicjonalnym danego narodu. Naukowiec w swoich poglądach podkreślał, że bardzo ważny jest czynnik kulturowy i związana z nim przynależność oraz tożsamość narodowa. W tym rozumieniu geograf postulował analizę politologiczną przez pryzmat pięciu czynników takich jak:

  • geopolityka – obejmująca struktury przestrzenne państwa,
  • ekopolityka – warstwa gospodarcza,
  • demopolityka – ludzkie zasoby,
  • socjopolityka – warstwy społeczne,
  • kratopolityka – panującą władzę

Rudolf Kjellen był zagorzałym zwolennikiem niemieckiej mocarstwowości głownie przez rosnącą w owym czasie mocarstwowość rosyjską, która była zagrożeniem dla Szwecji. W swoich analizach postulował podział świata na trzy podregiony zdominowane przez USA, Niemcy i Japonię. Po klęsce Niemiec i rozpadzie Austro – Węgier po I wojnie światowej geopolityk przewidział, że w przyszłości świat będzie zdominowany przez nowe mocarstwo jakim były Stany Zjednoczone, które miały podporządkować sobie Wielką Brytanię.

Źródło: Kjellen R., 2021, Państwo jako żywy organizm, Warszawa: Zona Zero

Więcej
artykułów